Trafik kazaları ve kazalar sonucunda meydana gelen ölümler gerek ülkemiz gerekse Avrupa Birliği gündeminde önemli bir yere sahiptir. Veriler, 2008 yılında Avrupa Birliği’nde 1,3 milyon trafik kazasının meydana geldiğini, 39,000 kişinin trafik kazalarında hayatını kaybettiğini, 1,6 milyon kişinin ise yaralandığını ortaya koymaktadır. Meydana gelen trafik kazaları sonucunda oluşan yaralanmaların doğrudan ve dolaylı maliyeti Avrupa Birliği gayrisafi milli hâsılasının yaklaşık % 2’sine tekabül etmektedir.
 

2009 yılında ülkemizde meydana gelen toplam trafik kazası sayısı 264.163 olup kazalar sonucu oluşan ölü sayısı 2.969, yaralı sayısı ise 160.744 olarak kaydedilmiştir. Aynı yıl meydana gelen kazalar sonucu oluşan maddi hasar miktarı ise 835.190.922 TL olarak hesaplanmıştır . Buna göre, Türkiye ile Avrupa Birliği genelinde meydana gelen trafik kazaları sonucunda ortaya çıkan ölüm oranları karşılaştırıldığında Türkiye’deki oranın Avrupa Birliği ortalamasının oldukça üzerinde olduğu dikkat çekmektedir (Sayısal veriler, Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanlığı’nın resmi internet sitesinden alınmıştır: http://www.trafik.gov.tr  )(Erişim tarihi:4 Şubat 2010).

Trafik kazalarının yaygınlaşması nedeniyle gerek Avrupa Birliği ülkelerinde gerekse ülkemizde ulusal kampanyalar aracılığıyla trafik kazaları ve ölüm oranlarının azaltılması konusunda çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda Avrupa Komisyonu’nun Enerji ve Ulaştırma Genel Müdürlüğü tarafından 2003 yılında başlatılan “Yol Güvenliği Eylem Planı” 2010 itibariyle Avrupa’da meydana gelen can kayıplarının yarı yarıya azaltılmasını amaçlamıştır.

Yol Güvenliği Eylem Planı’nın bir parçası olarak hayata geçirilen “Avrupa Yol Güvenliği Şartı” (European Road Safety Charter) ise ulusal düzeydeki çabaları daha üst seviyeye çıkararak yol kazalarında ölüm oranlarının azaltılması için somut önlemler alınması, sonuçların değerlendirilmesi ve en iyi uygulamaların paylaşılmasını öngörmektedir.

 

Avrupa Yol Güvenliği Şartı nedir?
 

Avrupa Yol Güvenliği Şartı, tüm Avrupa Birliği üye devletleri ile aday ülkeleri kapsayan mevcut en geniş yol güvenlik platformudur. Avrupa Komisyonu’nun Enerji ve Ulaştırma Genel Müdürlüğü tarafından 2003 yılında başlatılan “Yol Güvenliği Eylem Planı” nın bir parçası olarak hayata geçirilen “Avrupa Yol Güvenliği Şartı” 2010 yılına kadar Avrupa’da meydana gelen can kayıplarının yarı yarıya azaltılmasını hedeflemiştir. Bu kapsamda Avrupa Yol Güvenliği Şartı şirketler,  kamu mercileri ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirerek yol kazalarında ölüm oranlarının azaltılması için eylemler gerçekleştirilmesi, alınacak önlemler hakkında bilgi alışverişinde bulunulması ve sonuçlarının değerlendirilmesi konusunda fırsatlar sunmaktadır. Mevcut eylem planının yerine geçecek yeni Avrupa Yol Güvenliği Eylem Programı (2010–2020) kapsamında da yol güvenliği konusunda aynı hedeflerin genişletilmiş tedbirler doğrultusunda gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.

 

Avrupa genelinde yol kazalarında meydana gelen hasar/yaralanmaların maliyeti nedir?
 

Veriler, 2008 yılında Avrupa Birliği’nde 1,3 milyon trafik kazasının meydana geldiğini, 39,000 kişinin trafik kazalarında hayatını kaybettiğini, 1,6 milyon kişinin ise yaralandığını ortaya koymaktadır. Meydana gelen trafik kazaları sonucunda oluşan hasar ve yaralanmaların doğrudan ve dolaylı maliyetinin Avrupa Birliği gayrisafi milli hâsılasının yaklaşık % 2’sine tekabül ettiği tahmin edilmektedir.

Yol kazalarında kimler en fazla riske maruz kalmaktadır?
 

Veriler, 18 ile 25 yaş arasındaki gençlerin yol kazalarındaki ölüm oranını % 20 olarak ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışan kişilerin işe gidiş ve gelişleri esnasında yol kazalarına maruz kalma oranı da oldukça yüksektir (Kaynak: OECD, 2008).

Yol güvenliği taahhüdü nedir?
 

Yol güvenliği taahhüdü, yol güvenliğini olumlu şekilde etkileyerek taraflar ve topluma fayda sağlayan somut eylemlerdir. Taahhütler ayrıca yaratıcı ve etkin yol güvenliği girişimlerinin hayata geçirilmesi için fırsat sağlamaktadır.

 

Yol güvenliği taahhüdü yollarda nasıl bir fark yaratabilir?
 

Trafik kazaları ve kazalar sonucu meydana gelen yaralanmalar alınan tedbirlerle önlenebilmektedir. Taahhütlerle birlikte taraflar, yol kazalarında meydana gelen ölümlerin azaltılması, çevresel ve maddi hasarın önlenmesi, halk sağlığının geliştirilmesi ve kazalar hakkında farkındalığın kazandırılmasına yönelik aktif katkıda bulunma taahhüdü altına girmektedir.

 

Kimler yol güvenliği taahhüdünde bulunabilir?
 

Avrupa Birliği üyesi ve Avrupa Birliği üyelik sürecinde olan ülkelerden her şirket, birlik veya kamu mercii Avrupa Yol Şartı’na katılmak üzere taahhütte bulunma hakkına sahiptir. Verilen her taahhüt, Avrupa Komisyonu tarafından dikkatle değerlendirilerek onaylanmaktadır. Haziran 2009 tarihi itibariyle Avrupa Yol Şartı’na 1,400 kuruluş taraf bulunmakta olup bu sayı her geçen gün artmaktadır.

Yol güvenliği taahhüdü ne kadar süre ile devam eder?
 

Taraflar tarafından verilen taahhütler 3 yıl boyunca devam etmektedir. Üç yıl sonunda taraflara mevcut taahhütlerini devam ettirme veya yeni inisiyatif önerme hakkı sunulmaktadır.

Taahhütler hangi konuları kapsayabilir?

Taahhütlerin, aşağıda belirtilen konularda olumlu etki yaratması öngörülmektedir:

• Araç  güvenliği: Yenilik, güvenlik araçları, araç düzenleme politikaları.

• Altyapı güvenliği: Daha güvenli yol altyapıları, yol güvenliği etki değerlendirmesi.

• Sürücü davranışı: Geliştirilmiş anlayış ve kabiliyet, güçlendirilmiş davranış.

İlgili Dokümanlar…

European Road Safety Action (ERSC) Programme

ERSC Introductory Leaflet



Saving 20 000 Lives on Our Roads: A Shared Responsibility



European Road Statistics 2008

Eurostat Panorama of Transport



The European Motor Insurance Market



CEA Road Safety Compendium 2009

 

Yukarıda yer alan veriler, Avrupa Yol Güvenliği Şartı resmi internet sitesinden alınmıştır.Ayrıntılı bilgi için bkz. http://www.erscharter.eu/.