Doç. Dr. Suna Oksay, Onur Acar, TSRŞB, Sigorta İnceleme ve Araştırma Yayınları 3, Sigorta Sektöründe Uluslararası Finansal Raporlama Standartları: Kurumlar ve Standartların Özetleri, Aralık 2005, s.46-50

AB Müktesebatına Aktarılan Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS) ve Özellikleri

AB’de uluslararası muhasebe standartlarının uygulanmasına ilişkin 1606/2002 sayılı Tüzüğe göre, 1.1.2005 tarihinden itibaren, borsaya kote olmuş şirketlerin konsolide finansal tabloları uluslararası finansal raporlama standartlarına göre yayınlanması zorunludur. Ancak, bu uygulama ile ilgili olarak, üye devletlere, bazı seçenekler de sunulmuştur. Öncelikle, üye devletler, borsaya kote olmuş şirketlerin yıllık finansal tabloları için UFRS’yi uygulama izni veya zorunluluğu getirebilirler. Bununla birlikte, üye devletler, halka açık olmayan şirketlerin konsolide ve/veya yıllık finansal tabloları için de, UFRS’yi uygulama izni veya zorunluluğu getirebilirler. Diğer taraftan, üye devletler, borsaya kote olan ancak, hem Birlik içinde hem de teşkilatlanmış üçüncü ülke piyasalarında faaliyet gösteren ve konsolide hesapları için uluslararası düzeyde kabul görmüş başkaca standartlar (Örneğin ABD, Kanada, Japonya Genel Kabul Görmüş Muhasebe Prensipleri - GAAP) kullanan şirketler için UFRS’nin uygulanmasını 2007 yılına kadar erteleyebilirler. Ayrıca, üye devletler, sadece borçlanma senetleri (debt securities) borsada işlem gören şirketler için de uygulamayı 2007 yılına kadar erteleyebilmektedir. 

AB’de yayınlanan 1606/2002 sayılı Tüzükteki seçeneklerin, ülkeler tarafından nasıl kullanıldığına dair, Avrupa Komisyonu tarafından yapılan ve sonuçları Tablo 1’de yer alan araştırmanın incelenmesinden, UFRS’nin borsaya kote şirketlerin yıllık finansal tabloları için uygulanmasının Avusturya, Fransa, İspanya ve İsveç’te yasaklandığı, Yunanistan’da ve yeni üye ülkelerin çoğunda zorunlu tutulduğu, diğerlerinde ise isteğe bağlı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Diğer seçeneklerle ilgili olarak da, ortak bir uygulama bulunmamaktadır. 

AB ülkelerinde, UFRS’nin halka açık olmayan şirketlerin konsolide finansal tabloları için uygulanması genellikle serbest bırakılmıştır. Yıllık finansal tablolar için uygulanması ise, ya tamamen yasaklanmış ya da isteğe bırakılmıştır. Üye ülkeler, borsaya kote şekilde 3. ülke piyasalarında faaliyet gösteren ve finansal tablolarını uluslararası kabul görmüş standartlara göre hazırlayan şirketlerin, UFRS’nin uygulamasını, genellikle, 2007’ye ertelememiştir. AB’nde, erteleme uygulayan ülkeler, Almanya, Avusturya ve Belçika’dır. Sadece borçlanma senetleri borsada işlem gören şirketler için UFRS’nin uygulanması ise bazı üye ülkelerde 2007’ye ertelenmiştir. 

Tablo 1

1606/2002 Sayılı Tüzüğün AB Üyelerince Uygulanması

Kaynak: 1606/2002 Sayılı Tüzüğün AB Ülkelerinde Uygulanmasına İlişkin 17.1.2005 tarihli AB anketi, http://europa.eu.int/comm/internal_market/accounting/docs/ias/ias-use-of-options_en.pdf
*Sadece bilgi verme amaçlıdır. Vergilendirme, kar payı dağıtımı gibi işler için kanuni finansal tablolar kullanılmaya devam edecektir.

AB’de UFRS’ye geçiş öngören 1606/2002 sayılı Tüzük uyarınca, ilk olarak 29.9.2003 tarih ve 1725/2003 sayılı Tüzükle, 1.1.2005 tarihinden itibaren uygulanmak üzere bazı UFRS’ler AB müktesebatına aktarılmıştır. Bu Tüzükle, finansal araçlara ilişkin UMS 32 ve UMS 39 gibi önemli ve kapsamlı standartlar ise AB müktesebatına aktarılmamıştır.

Bir şirket, tüm standartları ve yorumları aynen uygulaması halinde UFRS uyumlu finansal tablo yayınladığını ilan edebilir. Bu nedenle, AB’de şirketler, UMS 39 nolu standardı kısmen uyguladıkları için, finansal tablolarını açıklarken, UFRS’nin AB’ye uyarlanmış halini kullandıklarını ilan etmektedir.

Uluslararası finansal raporlama standartları, dinamik, sürekli güncellenen ve aralarına yenileri eklenen standartlar olduğu için, 1725/2003 sayılı Tüzüğün de sürekli güncellenmesi ihtiyacı doğmaktadır. Bu çerçevede, IASB tarafından yeni oluşturulan standartlar ile değiştirilmiş standartların, AB hukukuna aktarılması ve 1725/2003 sayılı Tüzüğün güncellenmesi için, Aralık 2005 tarihine kadar, Tablo 2’de gösterilen yeni Tüzükler yayınlanmıştır.

Tablo 2

1725/2003 sayılı Tüzükte Yapılan Değişiklikler