ELEKTRONÝK CÝHAZ SÝGORTALARI GENEL ÞARTLARI
Yürürlük Tarihi: 15 Ocak 1989
Teminat Kapsamý
Madde 1- Sigortacý bu poliçe ile bu poliçenin ayrýlmaz cüzünü teþkil eden ekli cetvelde cinsi, sayýsý, yapým yýllarý, niteliði ve sigorta kýymetleri yazýlý, münferit ünite veya muhtelif birimler halinde belirtilmiþ olan elektronik makine, teçhizat veya bilgi iþlem sistemlerinin deneme devresinden sonra normal çalýþýr halde iken veya ayný iþyerinde temizleme, bakým, revizyon ve yer deðiþtirme esnasýnda veya dururken, önceden bilinmeyen ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ezcümle;
a) Ýþletme personelinin veya üçüncü kiþilerin ihmali, kusuru, hatasý, dikkatsizliði veya sabotajýndan,
b) Sigortalý kýymetlerin bulunduðu mahallerde yapýlan hýrsýzlýk veya hýrsýzlýða teþebbüsten,
c) Hatalý dizayn ve malzemeden,
d) Kýsa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akýmýnýn etkilerinden,
e) Yangýn, yýldýrým, her nev'i infilak ve bunlar sebebiyle yapýlan söndürme, yýkma ve kurtarma ameliyelerinden,
f) Kavrulma, kararma, duman ve isden,
g) Deprem hariç fýrtýna, sel, seylap, yer kaymasý, toprak çökmesi gibi tabii afetlerden,
h) Su ve rutubet etkisi ve bunlardan doðan korozyon hasarlarýndan,
ý) Ýstisna edilmeyen diðer hallerden,
husula gelen maddi ziya ve hasarlarýn gerektirdiði tamirat masraflarý ve ikame bedellerini temin eder.
Aksine Sözleþme Yoksa Teminat Dýþýnda Kalan Haller
Madde 2- Aksine sözleþme yoksa aþaðýdaki haller sigorta teminatý dýþýndadýr:
a) Teminatýn kapsamýna giren sebeplerden ötürü meydana gelen ziya ve hasarlarýn gerektirdiði nakliyenin en erken yapýlmasýný saðlayacak mutad vasýtalar dýþýnda kalan seri vasýtalarla yapýlan nakliye masraflarý, fazla mesai ve tatil günleri ücret ve zamlarý,
b) Seyyar ve taþýnabilir elektronik cihazlarýn poliçede yazýlý sigortalý mahal dýþýnda kullaným ve sevkiyatlarý sýrasýndaki ziya ve hasarlarý,
c) Sigortalý kýymetlerin deprem neticesindeki ziya ve hasarlarý,
d) Grev, lokavt, kargaþalýk ve halk hareketlerinin ve bunlarýn gerektirdiði askeri ve inzibati hareketlerin sebep olduðu bütün ziya ve hasarlarý,
e) Elektronik bilgi iþlem sistemlerinde (depo) kayýt edilen bilgiler dahil olmak üzere manyetik disk, bant, kart ve düz metin formlarý ve benzeri harici bilgi ortamýnýn fiziki hasarlarý sonucu ziya ve hasarlarý,
f) Teminatýn kapsamýna giren sebeplerden ötürü hasarlanan sigortalý kýymet yerine alternatif baþka bir kýymetin kullanýlmasýndan doðacak artýþ iþ ve çalýþma masraflarý,
g) Valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarlarý,
h) 3 üncü maddenin (m) bendinde belirtilen zararlar hariç olmak üzere, 3713 sayýlý Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doðan sabotaj ile bunlarý önlemek ve etkilerini azaltmak amacýyla yetkili organlar tarafýndan yapýlan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar.
Teminat Dýþýnda Kalan Haller
Madde 3- Aþaðýdaki haller sigorta teminatýnýn dýþýndadýr:
a) Harp, her türlü harp olaylarý, istila, yabancý düþman hareketleri, çarpýþma (harp ilan edilmiþ olsun olmasýn), iç harp, ihtilal, isyan, ayaklanma ve bunlarýn gerektirdiði inzibati ve askeri hareketler sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar.
b) Herhangi bir nükleer yakýttan veya nükleer yakýtýn yanmasý sonucu nükleer artýklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden husule gelen iyonlayýcý radyasyonlarýn veya radyoaktivite bulaþmalarýnýn ve bunlarýn gerektirdiði askeri ve inzibati tedbirlerin sebep olduðu bütün ziya ve hasarlar (bu bentte geçen yanma deyimi kendi kendini idame ettiren herhangi bir nükleer ayrýþým ''fission'' olayýný da kapsayacaktýr).
c) Kamu otoritesi tarafýndan sigortalý kýymet üzerinde yapýlacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar,
d) Hangi sebepden husule gelirse gelsin her tür kar kaybý veya mali mesuliyetler,
e) Sigortalý kýymetlerin normal iþlemesinden ve mutad kullanýlmasýndan doðan aþýnma ve yýpranmalardan veya çürüme, paslanma, korozyon, erezyon ve oksidasyondan, atmosferik vesair þartlarýn sebebiyet verdiði tedrici bozulmalardan,
f) Sigortalý kýymetlerin imalatçý ya da satýcýlarýnýn yasa veya sözleþme gereði sorumlu olduðu ziya ve hasarlar,
g) Sigortanýn baþlangýcýnda sigortalýnýn veya temsilcilerinin bilgisi, haberi dahilinde sigortalý kýymetler ve bulunduðu yerle ilgili mevcut kusur, eksiklik ve bozukluklarýn sebep olduðu ziya ve hasarlar,
h) Sigortalý iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden sigortalý kýymetin kullanýlmasý neticesinden,
ý) Sigortacýnýn sorumluluðunu gerektiren bir ziya ve hasar ile ilgisi olmayan, sigortalý ünitelerin fonksiyonlarýný yerine getirmek için yapýlan ayar, tamir ve bakým masraflarý,
j) Valf ve tüpler hariç sigorta, conta, kayýþ vesair gibi deðiþtirilebilir parçalar ve yaðlar veya kimyasal maddeler gibi belirli sürelerde deðiþtirilmesi ve yenilenmesi mutad olan malzemelerde kullanýlma neticesinde meydana gelecek ziya ve hasarlar (Bu parça ve malzemeler sebebiyle sigortalý diðer kýymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir).
k) Sigortalý kýymetlerin boyalý, cilalý, ya da mineli dýþ yüzeylerinde meydana gelebilecek sýyrýk, çizik gibi estetik kusurlar (bu kusurlar sebebiyle sigortalý diðer kýymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir).
l) Sigortalýnýn veya onun yerine kaim olan sorumlu kiþinin kasdýndan ve aðýr kusurundan mütevellit maddi ziya ve hasarlar.
m) 3713 sayýlý Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doðan sabotaj sonucunda oluþan veya bu eylemleri önlemek ve etkilerini azaltmak amacýyla yetkili organlar tarafýndan yapýlan müdahaleler sonucu meydana gelen biyolojik ve/veya kimyasal kirlenme, bulaþma veya zehirlenmeler nedeniyle oluþacak bütün zararlar.
Sigorta Bedeli ve Ayarlanmasý
Madde 4- Bu poliçe ile bu poliçenin ayrýlmaz cüzünü teþkil eden ekli cetvelde vasýflarý belirtilen sigortalý kýymetlerin sigorta bedelleri, bu kýymetlerin (var ise nakliye, montaj, gümrük, resim, vergi, harç ve masraflarý dahil) yeni ikame bedellerine eþit olacaktýr. Hasar anýnda herhangi bir ünite veya birimin bu þekilde hesaplanacak yeni ikame bedeli sigorta bedelinden fazla bulunacak olursa, hasarýn bu farka tekabül eden nisbetteki kýsmýný sigortalý deruhte edecektir.
Sigortalý kýymetlerin sigorta bedellerinin yeniye göre (ikame) kýymetlerinden fazla veya eksik olduðu hasardan önce tesbit edilecek olursa, ýttýla tarihinden itibaren 15 gün içerisinde gün esasý üzerinden bir ayarlama yapýlýr ve fazla veya eksik ödenmiþ prim farklarý iade veya tahsil edilir.
Sigortanýn Baþlangýcý ve Sonu
Madde 5- Sigorta, poliçede baþlama ve sona erme tarihleri olarak yazýlan günlerde, aksi kararlaþtýrýlmadýkça, Türkiye saati ile öðleyin saat 12.00'de baþlar ve öðleyin saat 12.00'de sona erer.
Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüðü
Madde 6- Sigortacý, bu sigortayý sigorta ettirenin rizikonun hakiki durumunu bildirmek üzere teklifname, poliçe ve eklerinde yazýlý beyanýna dayanarak kabul etmiþtir.
Sigorta ettirenin beyaný hakikate aykýrý veya eksik ise, sigortacýnýn sözleþmeyi yapmamasýný veya daha aðýr þartlarda yaprnasýný gerektirecek hallerde:
a) Sigorta ettirenin kasdý varsa, sigortacý durumu öðrendiði tarihten itibaren bir ay içinde sözleþmeden cayabilir veya prim farkýný almak suretiyle akdi yürürlükte tutar. Cayma halinde sigortacý prime hak kazanýr. Riziko gerçekleþmiþ ise tazminatý ödemez.
b) Sigorta ettirenin kasdý yoksa, sigortacý durumu öðrendiði tarihten itibaren 1 ay içinde sözleþmeyi fesheder veya prim farkýný almak suretiyle akdi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren talep edilen prim farkýný kabul etmediðini 15 gün içinde bildirdiði takdirde akit feshedilmiþ olur.
Sigortacý tarafýndan iadeli taahhütlü mektupla veya noter vasýtasý ile yapýlan fesih ihbarý sigortalýnýn tebellüð tarihini takip eden 5. iþ günü saat 12.00'de, sigorta ettiren tarafýndan yapýlan fesih ihbarý ise postaya veya notere verildiði tarihi takip eden gün öðleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder.
Feshin hüküm ifade ettiði tarihe kadar geçen sürenin primi, sözleþmenin sigortacý tarafýndan feshi halinde gün esasý, sigorta ettiren tarafýndan feshi halinde ise kýsa müddet esasý üzerinden hesap edilir ve fazlasý geri verilir.
c) Cayma, fesih veya prim farkýný talep etme hakký, süresinde kulIanýlmadýðý takdirde düþer.
d) Sigorta ettirenin kasdý bulunmadýðý hallerde riziko:
a- Sigortacý durumu öðrenmeden önce veya,
b- Sigortacýnýn fesih ihbarýnda bulunabileceði süre veyahut,
c- Bu ihbarýn hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde gerçekleþirse, sigortacý tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasýndaki nisbet dairesinde tazminattan indirim yapar.
Sigorta Süresi Ýçinde Ýhbar Yükümlülüðü ve Sonuçlarý
Madde 7- Akdin yapýlmasýndan sonra sigortalý kýymetin teklifname, poliçe ve eklerinde beyan olunan yeri veya hali sigortacýnýn muvafakati olmadan deðiþtirildiði takdirde, sigorta ettiren, bu deðiþikliði:
a) Kendisi tarafýndan veya açýk veya zýmni rýzasý ile bir baþkasý tarafýndan yapýlmýþ ise derhal,
b) Açýk veya zýmni rýzasý olmadan baþka bir þahýs tarafýndan yapýlmýþ ise durumu öðrenir öðrenmez,
ve her iki halde de en geç 8 gün içinde sigortacýya ihbarla yükümlüdür.
Sigortacý deðiþikliði öðrendiði tarihten itibaren, bu deðiþiklik sözleþmeyi yapmamasýný veya daha aðýr þartlarla yapmasýný gerektiriyorsa 8 gün içinde:
1. Sözleþmeyi fesheder veya,
2. Prim farkýný talep etmek suretiyle akdi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren, talep edilen prim farkýný kabul etmediðini 8 gün içinde bildirdiði takdirde akit, feshedilmiþ olur.
Sigortacý tarafýndan iadeli taahhütlü mektupla veya noter vasýtasý ile yapýlan fesih ihbarý sigortalýnýn tebellüð tarihini takip eden 5. iþ günü saat 12.00'de sigorta ettiren tarafýndan yapýlan fesih ihbarý ise postaya veya notere verildiði tarihi takip eden gün öðleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder.
Feshin hüküm ifade ettiði tarihe kadar geçen sürenin primi, sözleþmenin sigortacý tarafýndan feshi halinde gün esasý, sigorta ettiren tarafýndan feshi halinde ise kýsa müddet esasý üzerinden hesap edilir ve fazlasý geri verilir.
Süresinde kullanýlmayan fesih veya prim farkýný talep etme hakký düþer.
Sigortalý kýymetin teklifname, poliçe ve eklerinde beyan olunan yerinin veya halinin deðiþtiðini öðrenen sigortacýnýn, sigorta primini tahsil etmek gibi sigorta sözleþmesinin aynen devamýna razý olduðunu gösteren bir harekette bulunmasý halinde fesih hakký düþer.
Sigortalý kýymetin yer ve halinde rizikoyu aðýrlaþtýrýcý deðiþiklikleri, sigorta ettiren ihbar süresi içerisinde kasden bildirmemiþse, ihbar süresinden sonra gerçekleþen hasarlara ait tazminat hakký düþer; ihbar yükümlülüðüne riayetsizlik kasýtlý deðilse alýnan primle alýnmasý gereken prim arasýndaki orantýya göre tazminattan indirim yapýlýr.
Deðiþikliðin rizikoyu hafýfletici mahiyette olduðu ve daha az prim tatbikini gerektirdiði anlaþýlýr ise, bu deðiþikliðin yapýldýðý tarihten sözleþmenin sona ermesine kadar geçecek süre içinde gün esasýna göre bulunacak prim farký sigorta ettirene geri verilir.
Bu madde hükümleri sigortalýya da aynen uygulanýr.
Mülkiyet Deðiþikliði
Madde 8- Sigortalý kýymetin mülkiyetinde bir deðiþiklik olduðu takdirde, sigortanýn hükmü devam eder ve sigortalýnýn poliçeden doðan hak ve borçlarý, yeni hak sahiplerine intikal eder. Bu takdirde sigorta ettiren ve sigortanýn mevcudiyetini öðrenen yeni hak sahibi, devir keyfiyetini 15 gün içinde sigortacýya bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülük yerine getirilmez ise sigortacý sorurnluluktan kurtulur.
Sigortacý deðiþikliði; yeni hak sahibi de sigortanýn mevcudiyetini öðrendiði tarihten itibaren 8 gün içinde sigortayý feshedebilir.
Süresinde kullanýlmayan fesih hakký düþer.
Poliçenin sigortacý tarafýndan feshi halinde, sigortacý tarafýndan iadeli taahhütlü mektupla veya noter vasýtasý ile yapýlan fesih ihbarý sigortalýnýn tebellüð tarihini takip eden 5. iþ günü saat 12.00'de, yeni hak sahibi tarafýndan feshi halinde, fesih ihbarýnýn postaya veya notere verildiði tarihi takip eden gün öðleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder.
Feshin hüküm ifade ettiði tarihe kadar geçen sürenin primi, sözleþmenin sigortacý tarafýndan feshi halinde gün esasý, yeni hak sahibi tarafýndan feshi halinde ise kýsa müddet esasý üzerinden hesap edilir ve fazlasý yeni hak sahibine geri verilir.
Sigortalý kýymetin malikinin deðiþmesi anýnda mevcut prim borçlarýndan sigorta ettiren, fesih hakkýný kullanmayan yeni hak sahibi ile birlikte sorumludur. Sigorta ettiren ölümü halinde, bu sigortadan doðan bütün hak ve borçlar olduðu gibi yeni hak sahiplerine intikal eder.
Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacýnýn Sorumluluðunun Baþlamasý ve Sigorta Ettirenin Temerrüdü
Madde 9-Sigorta priminin tamamýnýn, primin taksitle ödenmesi kararlaþtýrýlmýþsa peþinatýn (ilk taksit) akit yapýlýr yapýlmaz ve en geç poliçenin teslimi karþýlýðýnda ödenmesi gerekir. Aksi kararlaþtýrýlmadýkça, prim veya peþinat ödenmediði takdirde poliçe teslim edilmiþ olsa dahi sigortacýnýn sorumluluðu baþlamaz ve bu husus poliçenin ön yüzüne yazýlýr. Sigorta ettiren kimse, sigorta primini veya primin taksitle ödenmesi kararlaþtýrýldýðý takdirde peþinatýný, sigorta poliçesinin teslim edildiði günün bitimine kadar ödemediði takdirde temerrüde düþer ve prim borcunu temerrüde düþtüðü tarihi takip eden 30 gün içinde dahi ödemediði takdirde sigorta sözleþmesi hiç bir ihtara gerek olmaksýzýn feshedilmiþ olur. Prim ödenmemiþ olmasýna raðmen poliçenin teslimi ile sigortacýnýn mesuliyetinin baþlayacaðýnýn kararlaþtýrýldýðý hallerde, bu bir aylýk sürenin ilk 15 gününde sigortacýnýn sorumluluðu devam eder.
Primin taksitle ödenmesi kararlaþtýrýldýðý takdirde, taksitlerin kesin ödeme zamaný, miktarý ve vadesinde ödenmemesinin sonuçlarý poliçe üzerine yazýlýr veya poliçe ile birlikte yazýlý olarak sigorta ettirene bildirilir. Sigorta ettiren kimse, kesin vadeleri poliçe üzerinde belirtilen ya da yazýlý olarak kendisine bildirilmiþ olan prim taksitlerinin herhangi birini vade günü bitimine kadar ödemediði takdirde temerrüde düþer. Sigorta ettiren, prim borcunu temerrüde düþtüðü tarihi takip eden 15 gün içinde ödemediði takdirde sigorta teminatý durur. Rizikonun gerçekleþmemesi kaydýyla, teminatýn durduðu süre içinde prim borcunun ödenmesi halinde teminat durduðu yerden devam eder .Sigorta teminatýnýn durduðu tarihten itibaren 15 gün içerisinde prim borcunun ödenmemesi halinde, sigorta sözleþmesi hiç bir ihtara gerek olmaksýzýn feshedilmiþ olur.
Poliçenin ön yüzüne yazýlmasý kaydýyla, rizikonun gerçekleþmesiyle henüz vadesi gelmemiþ prim taksitlerinin sigortacýnýn ödemekle yükümlü olduðu tazminat miktarýný aþmayan kýsmý, muaccel hale gelir .
Bu madde uyarýnca sigorta sözleþmesinin feshedilmiþ sayýldýðý hallerde, sigortacýnýn sorumluluðunun devam ettiði süreye tekabül eden prim gün esasý üzerinden hesap edilerek fazlasý sigorta ettirene iade edilir.
Sigortalýnýn Poliçenin Yürürlüðü Esnasýndaki Yükümlülükleri
Madde 10- Sigortalý, sigorta konusu kýymetlerin emniyeti ve korumasý için, sigortalý deðilmiþ gibi, gerekli ihtimamý göstermekle yükümlüdür.
Sigortalý, sigorta konusu kýymetleri normal bakýmlý ve iþler halde bulundurmak için gerekli makul tedbirleri almaya, imalatçý firmanýn kullanma talimatýnda belirtilen kullanma, kontrol ve bakým esaslarýna uymaya, kabul olunan teknik ölçülerden aþýrý yüklemeleri önlemeye, idari mercilerin mer'i nizam ve talimatlarýna ve bilhassa bunlardan sigortalý kýymetlerin çalýþtýrýlmasýna ve kontroluna tealluk edenlere tamamiyle riayet etmeye mecburdur.
Sigortacý yetkili memurlarý vasýtasýyla gerektiðinde sigorta konusu kýymetleri teftiþ ve kontrola yetkili olup, sigortalý da bu kontrollara müsaade ve yardým etmek ve sigortacýnýn önereceði makul tedbirleri almakla yükümlüdür.
Hasar Vukuunda Sigortalýnýn Yükümlülükleri
Madde 11- Sigortalý, hasar vukuunda aþaðýdaki hususlarý yerine getirmekle yükümlüdür:
a) Hasarýn vukuunu öðrendiði tarihten itibaren en geç 5 gün içinde sigortacýya ihbar etmek,
b) Sigortalý deðilmiþcesine gerekli kurtarma ve koruma tedbirlerini almak ve bu maksatla sigortacý tarafýndan verilen talimata elinden geldiði kadar uymak,
c) Hasarýn sebebi ile hangi hal ve þartlar altýnda vukua geldiðini tayine ve ziya ve hasar miktarýyla delilleri tespite yararlý ve sigortalý için saðlanmasý mümkün gerekli bilgi ve belgeleri (aslý veya kendisi tarafýndan tasdikli sureti veyahut fotokopisi) sigortacýnýn talebi üzerine gecikmeksizin vermek ve rücu hakkýný kullanýlmasýna yararlý sigortalý için saðlanmasý mümkün gerekli bilgi ve belgeleri temin ve muhafaza etmek,
Þu kadar ki, sigortalý yukarýdaki hükümler dairesinde sigortacýyý haberdar ettikten sonra iþletrnenin faaliyetinin aksamamasý amacýyla küçük çaptaki tamirleri (ayrýca tamir ihbarýnda bulunmak kaydiyle sigortacýnýn yetkili elemanlarýnýn gelmesini beklemeden) yaptýrabilir.
Sigortacý, hasar ihbarýný aldýktan sonra 7 gün içerisinde eksperini hasar yerine göndermediði takdirde, sigortalý herhangi bir kayda baðlý olmaksýzýn hasarlý kýsmýn tamirine baþlayabilir.
d) Ziya ve hasarýn tahmini miktarýný belirtir bir tazminat beyannamesini makul ve muhik bir süre içinde sigortacýya vermek,
e) Zaruri haller dýþýnda hasar konusu yer veya mallarda bir deðiþiklik yapmamak,
f) Tazminat yükümlülüðü ve miktarý ile rücu haklarýnýn tesbiti için sigortacýnýn yetkili kýldýðý temsilcilerinin sigortalý yer veya mallarda ve bunlarla ilgili belgeler üzerinde yapacaklarý araþtýrma ve incelemelere müsaade etmek,
g) Sigortalý kýymetlerin çalýnmasý halinde durumu öðrenir öðrenmez derhal zabýtaya bildirmek ve alacaðý zaptý sigortacýya ibraz etmek,
h) Sigorta konusu ile ilgili baþkaca sigorta sözleþmeleri varsa bunlarý sigortacýya bildirmek.
Tazminat Hakkýnýn Eksilmesi veya Düþmesi
Madde 12-
a) Sigortalý, hasar vukuundaki yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun sonucu ziya ve hasar miktarýnda bir artýþ olursa sigortacýnýn ödeyeceði tazminattan bu suretle artan kýsým indirilir.
b) Sigortalý, rizikonun tahakkukuna kasten sebebiyet verir veya ziya ve hasar miktarýný kasten artýrýcý fiillerde bulunursa, bu poliçeden doðan haklarý düþer.
Hasarýn Tesbiti
Madde 13- Bu poliçe ile sigortalý kýymetlerde meydana gelen ziya ve hasarýn miktarý taraflarca uyuþularak tesbit edilir. Taraflar uyuþamadýklarý takdirde, ziya ve hasarýn miktarý bu sahada mütehassýs mühendisler veya teknisyenler arasýndan seçilecek ve hakem-bilirkiþi diye adlandýrýlan bilirkiþiler tarafýndan, aþaðýdaki hükümlere tabi olmak üzere tesbit edilir:
a) Ýki taraf tek hakem-bilirkiþi seçiminde anlaþamadýklarý takdirde, taraflardan her biri kendi hakem-bilirkiþisini tayin eder ve bu hususu noter eliyle diðer tarafa bildirir.
Taraf hakem-bilirkiþileri tayinlerinden itibaren 7 gün içerisinde ve incelemeye geçmeden evvel, bir üçüncü tarafsýz hakem-bilirkiþi seçerler ve bunu bir tutanakla tesbit ederler. Üçüncü hakem-bilirkiþi, ancak taraf hakem-bilirkiþilerinin anlaþamadýklarý hususlarda anlaþamadýklarý hadler dahilinde kalmak ve daha münhasý olmak kaydiyle karar vermeye yetkilidir.
Üçüncü hakem-bilirkiþi kararýný müstakil bir rapor halinde verebileceði gibi, diðer hakem-bilirkiþilerle birlikte bir rapor halinde de verebilir. Hakem- bilirkiþi raporlarý taraflara ayný zamanda teblið edilir. Hakem-bilirkiþi raporlarýnýn beher ünite için tesbit edilecek ziya ve hasar miktarlarýndan baþka -hasann belli veya muhtemel sebebini- hasarlý kýymetlerin hasardan bir gün önceki gerçek deðeri ile yenileme deðerini, tamir veya baþka hususlar için faydalanýlabilecek enkazýn durumunu ve deðerini de ihtiva etmesi gereklidir.
b) Taraflardan herhangi biri diðer tarafca yapýlan tebliðden itibaren 15 gün içerisinde hakem-bilirkiþisini tayin etmez, yahut taraf hakem-bilirkiþileri üçüncü hakem-bilirkiþisinin seçimi hususunda 7 gün içerisinde anlaþamazlar ise, taraf hakem-bilirkiþisi veya üçüncü hakem-bilirkiþi, taraflardan birinin talebi üzerine hasar mahallindeki ticaret davalarýna bakmaya yetkili mahkeme baþkaný tarafýndan tarafsýz ve mütehassýs þahýslar arasýndan seçilir.
c) Her iki taraf, üçüncü hakem-bilirkiþisinin -bu þahýs ister taraf hakem-bilirkiþilerince, ister yetkili mahkeme baþkaný tarafýndan seçilecek olsun- sigortacýnýn veya sigortalýnýn ikamet ettiði veya hasarýn meydana geldiði mahal dýþýndan seçilmesini isteme hakkýný haizdirler ve bu isteðin yerine getirilmesi gereklidir.
d) Hakem-bilirkiþiler, ölür, vazifeden çekilir veya reddedilir ise, ayrýlan hakem-bilirkiþi yerine yenisi ayný usule göre seçilir ve tesbit muamelesine kaldýðý yerden devam edilir. Sigortalýnýn ölümü, tayin edilmiþ bulunan hakem-bilirkiþinin vazifesini sona erdirmez. Ýhtisas yokluðu sebebiyle hakem-bilirkiþilere yapýlacak itiraz, bu þahýslarýn öðrenildiði tarihten itibaren 7 gün içerisinde yapýlmadýðý takdirde, itiraz hakký düþer.
e) Hakem-bilirkiþiler incelemelerinde tamamen serbesttirler. H.U.M.K.'nun ve diðer mevzuatýn hükümleri ile de baðlý deðildirler.
f) Ziya ve hasar miktarýnýn tesbiti zýmnýnda mevcut sigortalý malýn ve deðerinin tesbitine yarýyacak kayýt ve belgeleri isteyebilir ve hasar mahallinde incelemede bulunabilirler.
g) Hakem-bilirkiþi veya hakem-bilirkiþiler, yahut üçüncü hakem-bilirkiþisinin ziya ve hasar miktarý hususunda verecekleri kararlar kesindir, taraflarý baðlar. Eðer ziya ve hasar miktarý taraflarca tesbit edilmemiþse bir hakem-bilirkiþi kararýna dayanmadan sigortacýdan tazminat talep ve dava edilemez. Hakem-bilirkiþi kararlarýna ancak, karar, ilk bakýþta anlaþýlýr, yani aþikar olarak hakiki durumdan önemli bir þekilde farklý ise itiraz edebilir ve bunlarýn iptali raporun tebliði tarihinden itibaren bir hafta içinde hasar mahallindeki ticaret davalarýna bakmaya yetkili mahkemeden istenebilir.
h) Taraflar tazminat miktarý hususunda anlaþamadýkça, alacak ancak hakem-bilirkiþi kararý ile muaccel olur ve zaman aþýmý kesin raporun taraflara tebliði tarihinden evvel iþlemeye baþlamaz. Meðer ki hakem-bilirkiþilerin tayini ise T.T.K.'nun 1292 maddesindeki ihbar müddeti arasýnda 2 yýllýk müddet geçmiþ olsun.
i) Taraflar kendi hakem-bilirkiþilerinin ücret ve masraflarýný öderler. Üçüncü hakem-bilirkiþisinin ücret ve masraflarý taraflarca yarý yarýya ödenir.
j) Ziya ve hasar miktannýn tesbiti, teminat verilen rizikolar, sigorta bedeli, sigorta deðeri, aþkýn ve menfaat deðeri altýnda sigorta, sorumluluðun baþlangýcý, hak düþürücü ve hak azaltýcý sebepler hususunda bu poliçede ve mevzuatta mevcut hüküm ve þartlara ve bunlarýn ileri sürülmesine tesir etmez.
Tazminatýn Hesabý
Madde 14- Ödenecek tazminatýn miktarý aþaðýda yazýlý esaslar dahilinde tesbit edilir:
Tamiri kabil hasar ve ziya (kýsmi hasar) halinde:
a) Tazminat tutarý ikame olunan yedek parçalarýn yeni bedelleri, iþçilik masraflarý var ise normal nakliye masraflarý, sökme ve montaj masraflarý, gümrük, resim, vergi, harç ve masraflarý dahil olmak üzere hasara uðrayan ünite veya birimin hasardan hemen önceki hal ve þartlarýna getirilmesi için gerekli bedel ile sözleþmeye aksine hüküm konulmuþ ise 2. maddenin (a), (b) ve (g) fýkrasýnda yazýlý ücret ve masraflarýn ilavesiyle bulunacak bedelden ibarettir.
Tamirat dolayýsýyla eski parça yerine yeni parça konulmasý sebebiyle tazminattan indirme yapýlmaz. Tekrar faydalanýlmasý mümkün olan parçalarýn (sovtaj) bedeli tazminattan indirilir.
b) Sigortalý kýymetlerden birinin veya tamamýnýn tam hasarý veya ziyaý halinde;
Tazminat tutarý, sigortalý kýymetlerin hasar anýndaki yeni kýymetinden eskime ve aþýnma payýnýn ve kurtarýlan deðerlerin tenzili ve buna sökme masraflarýnýn, var ise nakliye gümrük, vergi, resim, harç ve masraflarý ve montaj masraflarý ile sözleþmeye aksine hüküm konulmuþ ise 2. maddenin (a), (b) ve (g) fýkrasýnda yazýlý ücret ve masraflarýn ilavesiyle bulunacak bedelden ibarettir.
Yukarýda (a) fýkrasýnda belirtilen tamirat masraflarý bu fýkrada yazýlý olduðu üzere tesbit olunan tazminat tutarýna muadil veya bundan fazla ise sigortalý kýymet tam hasara uðramýþ sayýlýr.
c) Her bir hasarda, poliçe ve eklerinde sigortalý kýymetlerin hizalarýnda, yazýlý muafiyet, yukarýda (a) ve (b) bendine göre bulunacak tazminat tutarýndan indirilir.
d) Sigortacýnýn sorumluluðu her halde sigortalý kýymetlerin poliçe cetvelinde veya eklerinde hizalarýnda yazýlý sigorta bedeli ile sýnýrlýdýr.
e) Sigortalý kýymetlerin poliçe cetvelinde yazýlý sigorta bedeli bu kýymetlerin ne varlýðýna ne de deðerine delil ve karine teþkil etmez. Bu bedel 4. maddeye göre hesaplanacak sigorta deðerinden noksan olduðu takdirde tazminat tutarý, sigorta bedeli ile sigorta deðeri arasýndaki nisbete göre tesbit olunur.
f) Bu poliçe kapsamýna giren herhangi bir hasar diðer bir sigorta poliçesi ile de temin edilmiþ bulunuyorsa müþterek sigorta esaslarý uygulanýr.
g) Muvakkat tamirat masraflarý, nihai tamirat masraflarýnýn bir kýsmýný teþkil etmedikçe sigortalý tarafýndan deruhte edilir.
h) Hasarla ilgili olarak herhangi bir ilave veya ilave mahiyetinde tadilat ve geliþtirme masraflarý bu poliçe kapsamýna dahil deðildir.
Tazminatýn Ödenmesi
Madde 15- Sigortacý hasara uðramýþ sigortalý kýymeti veya bunlarýn hasarlý parçalarýný tamir ve ikame edebileceði gibi bunlarýn bedelini nakden de ödeyebilir.
Sigortacý tazminat ödemelerini tamir ve ikame ile ilgili fatura ve dökümanlarý gördükten sonra yapacaktýr.
Hýrsýzlýk neticesi meydana gelen ziya ve hasarlarda;
Tazminat, hýrsýzlýk iddiasýnýn hakikate uygun olduðu hakkýnda kanaat istihsaline yarayan malumat ve vesaikin sigortacýya verilmesinden itibaren bir ay sonra vacibüttediye olur.
Þayet, hak sahibi veya sigorta ettiren hakkýnda polis veya adli makamlarca tahkikat açýlmýþ ise, bu tahkikatýn hitamýna deðin sigortacý tazminat tediyesini tehir edebilir.
Tazminatýn ödenmesini müteakip çalýnan sigortalý kýymetlerin tamamen veya kýsmen ele geçirilmesi veya bunlar hakkýnda sigortalý tarafýndan bilgi edinilmesi halinde sigortalý keyfiyeti yazýlý olarak sigortacýya derhal bildirmekle yükümlüdür.
Sigortalý, ele geçirilen sigortalý kýymetler üzerindeki haklarýný sigortacýnýn talebi halinde ona devretmeye mecburdur. Ele geçirilen sigortalý kýymetler tam deðerleriyle tazmin edilmiþ bulunuyorsa sigortalý ya tazminatý iade etmek veya bunlarý sigortacýnýn emrine amade kýlmakla yükümlüdür. Sigortalý bu husustaki kararýný, sigortacý tarafýndan yapýlacak talep tarihinden itibaren iki hafta zarfýnda vermek mecburiyetindedir. Sigortalý, kararýný bu müddet zarfýnda vermediði takdirde, seçme hakký sigortacýya geçer.
Ele geçirilen sigortalý kýymetler deðerlerinin bir kýsmý ile tazmin edilmiþ bulunuyorsa, sigortalý tazminatý iade etmek suretiyle bunlarý muhafaza edebilir.
Sigortacý tarafýndan yapýlacak talep üzerine sigortalý, bu kýymetleri muhafaza etmek istediðini iki hafta zarfýnda bildirmezse, sigortalý kýymetler, sigortacý ile anlaþýlarak açýk arttýrma yolu ile satýlýr ve satýþ bedelinden satýþ masraflarý indirildikten sonra kalan kýsmýndan, ödediði tazminat tutarýna isabet eden miktar sigortacýya ait olur.
Ele geçirilen sigortalý kýymetlerde çalýnma dolayýsýyla. bir kýymet eksilmesi vukua gelmiþse sigortacý bundan doðan zararý tazminle yukümludur.
Hasar ve Tazminatýn Sonuçlarý
Madde 16- Sigortacý ödediði tazminat miktarýnca hukuken sigortalý yerine geçer. Sigortalý ve sigorta ettiren sigortacýnýn ikame edebileceði davaya yararlý ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye mecburdur.
Temin edilen rizikonun gerçekleþmesi ile tam hasar meydana geldiði takdirde sigorta teminatý sona erer. Kýsmi hasar halinde, sigorta bedeli hasar tarihinden itibaren ödenen tazminat miktarý kadar eksilir.
Sigorta bedeli poliçede muhtelif birimler (ünite veya gruplar) itibarýyla ayrý ayrý gösterilmiþ ve bu birimlerden (ünite veya gruplardan) biri veya birkaçý tam hasara uðramýþ ise bu birimlere (ünite veya gruplara) iliþkin sigorta teminatý, hasar tarihinde sona erer. Kýsmi hasar halinde ise her birim (ünite veya grup) için tesbit edilmiþ olan sigorta bedeli hasar tarihinden itibaren ödenen tazminat miktarý kadar eksilir.
Sigorta bedelinin eksildiði hallerde hasar tarihinden itibaren gün esasý üzerinden prim alýnmak suretiyle sigorta bedeli eski miktara çýkartýlabilir.
Kýsmi hasarlarda taraflar sigorta sözleþmesini feshetme hakkýna sahiptir. Taraflar fesih hakkýný ancak tazminat ödenmeden önce kullanabilir.
Sigortacý tarafýndan iadeli taahhütlü mektupla veya noter vasýtasý ile yapýlan fesih ihbarý sigortalýnýn tebellüð tarihini takip eden 5. iþ günü saat 12.00'de hüküm ifade eder ve feshin hüküm ifade ettiði tarihe kadar geçen sürenin primi, gün esasý üzerinden hesap edilir ve fazlasý geri verilir.
Sigorta ettiren, fesih hakkýný kullandýðý takdirde bu fesih, ihbarýn postaya veya notere verildiði tarihi takip eden gün öðleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder ve iþlememiþ sigorta süresine ait prim geri verilmez.
Býrakma
Madde 17- Aksine sözleþme yoksa hasarlý mal sigortacýya býrakýlamaz.
ÇEÞÝTLÝ HÜKÜMLER
Vergi, Resim, Harç ve Ýdare Masraflarý
Madde 18- Sigorta sözleþmesine bedeline veya primine iliþkin olarak kanunlara göre sigorta ettirene yüklenmiþ veya yüklenecek vergi, resim ve harçlar sigorta ettirenden alýnýr.
Teblið ve Ýhbarlar
Madde 19- Sigorta ettirenin veya sigortalýnýn ihbar ve tebliðleri, sigorta þirketinin merkezine veya sigorta sözleþmesine aracýlýk yapan acenteye, noter aracýlýðýyla veya taahhütlü mektupla yapýlýr.
Sigorta þirketinin ihbar ve tebliðleri de sigorta ettirenin veya sigortalýnýn poliçede gösterilen adresine, bu adreslerin deðiþmiþ olmasý halinde ise sigorta þirketinin merkezine veya sigorta sözleþmesine aracýlýk yapan acenteye bildirilen son adresine ayný surette yapýlýr.
Taraflara imza karþýlýðý olarak elden verilen mektup veya telgrafla yapýlan ihbar ve tebliðler de taahhütlü mektup hükmündedir.
Hasar ihbarlarý veya tamire baþlamaya ait ihbarlarýn en seri yolla yapýlmasý þarttýr.
Ýhbar yapýlmadan tamirat iþlemine baþlanmayacaktýr.
Ticari ve Mesleki Sýrlarýn Saklý Tutulmasý
Madde 20- Sigortacý, sigortalýya ait öðreneceði ticari ve mesleki sýrlarýn saklý tutulmamasýndan doðacak zararlardan sorumludur.
Yetkili Mahkeme
Madde 21- Bu poliçeden doðan ihtilaflar sebebiyle sigorta þirketi aleyhine açýlacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta þirketi merkezinin veya sigorta akdine aracýlýk yapan acentenin ikametgahýnýn bulunduðu veya hasarýn vukua geldiði, sigorta þirketi tarafýndan açýlacak davalarda ise, davalýnýn ikametgahýnýn bulunduðu yerin ticaret davalarýna bakmakla görevli mahkemesidir.
Zaman Aþýmý
Madde 22- Sigorta sözleþmesinden doðan bütün talepler 2 yýlda zaman aþýmýna uðrar.
Özel Þartlar
Madde 23- Bu genel þartlara, varsa bunlara iliþkin klozlara aykýrý düþmeyen özel þartlar konulabilir.
Son Düzenleme Tarihi: 1 Temmuz 2006