HAYAT SÝGORTALARI GENEL ÞARTLARI
Yürürlük Tarihi: 1 Mart 1995
A. Sigortanýn Kapsamý
A.1- Sigortalý, Sigorta Ettiren ve Lehdar
Hayatý üzerine sigorta sözleþmesi yapýlan kiþiye "sigortalý", prim ödemek suretiyle sigortalýnýn menfaatini sigortacý nezdinde sigortalayan kiþiye "sigorta ettiren" ve sigorta sözleþmesine taraf olmamakla beraber lehine sigorta sözleþmesi yapýlan ve rizikonun gerçekleþmesi halinde kural olarak sigorta tazminatýný sigortacýdan isteme hakkýna sahip olana da "lehdar" denir.
Sigortalý ile sigorta ettiren ayný þahýs olabileceði gibi hayatta kalma þartýyla yapýlan sigortalarda lehdar da ayný þahýs olabilir.
Bir kimsenin hayatý, ya o kimse veya onun bilgi ve izni olmasa bile dilediði bir veya birkaç sigortacýya çeþitli bedellerle üçüncü bir kiþi tarafýndan sigorta ettirilebilir, þu kadar ki, üçüncü kiþinin o kimsenin hayatýnýn devamýnda maddi veya manevi menfaatýnýn bulunmasý sigortanýn geçerliliði için þarttýr.
A.2- Sigortanýn Konusu
Sigortacý, bu sigorta ile bir kimsenin belirli bir süre içinde veya sözleþmede belirtilen þart ve haller içinde ölümü veya o kimsenin sözleþmede belirtilen belli bir süreden fazla yaþamasý ihtimalini ya da her iki ihtimali beraber sigorta edebilir.
Ancak, küçüklerin, mahcurlarýn veya mümeyyiz olmayanlarýn ölümünü þart koyarak sigorta etmek batýl, bunlarýn hayatý üzerine sigorta yapmak geçerlidir. Her iki halde de ölüm gerçekleþirse sigortalýnýn ölüm tarihindeki riyazi ihtiyatý ödenir.
Bu genel þartlara göre riyazi ihtiyat ödenmesi gereken hallerde varsa kar payý da ödenir.
A.3- Sigorta Teminatý Dýþýnda Kalan Haller
Aþaðýdaki haller sigorta teminatý dýþýndadýr:
3.1- Sigortalý, sigortacýyý haberdar etmeksizin ticari hava hatlarý üzerinde yolcu nakline ruhsatlý iþletmelerin uçak veya herhangi bir hava gemisinde ancak, yolcu sýfatýyla seyahat edebilir. Hayatý sigortalanan kiþinin ölümü yolcu sýfatý dýþýnda havada yapýlan yolculuklar esnasýnda olursa, þirket yalnýz riyazi ihtiyatý ödemekle yükümlüdür; ölüm tazminatý ödenmez.
3.2- Sigortalý, intihar veya intihara teþebbüs sonucunda öldüðü takdirde, sigortalýnýn intiharý anýnda akli melekeleri ne olursa olsun, sigortacý sigortanýn o andaki riyazi ihtiyatýný öder. Aksine bir sözleþme ile süre kýsaltýlmýþ olmadýkça sigortalý aralýksýz olarak en az üç yýl devam etmiþ bulunuyorsa, sigortacý sigorta teminatýnýn tamamýný ödemekle yükümlüdür.
3.3- Sigortadan faydalanan kimse hayatý üzerine sigorta yapmýþ olaný öldürmüþ veya onun öldürülmesinde herhangi bir þekilde suç ortaklýðý etmiþse sigorta bedelinden mahrum kalýr ve bu bedel ölenin mirasçýlarýna ait olur.
3.4- Aksi sözleþme ile kararlaþtýrýlmadýkça, sigorta savaþ halinde geçerli deðildir. Ancak, sigortalý savaþ esnasýnda ve savaþ hareketleri dolayýsýyla ölürse, ölüm tarihindeki riyazi ihtiyatlar, ödeme tarihine kadar geçecek süreye ait teknik faizleriyle birlikte hak sahiplerine ödenir.
3.5- Sigortalý, aksine bir sözleþme olmadýðý sürece, AIDS, nükleer, biyolojik ve kimyasal silah kullanýmý veya nükleer, biyolojik ve kimyasal maddelerin açýða çýkmasýna neden olacak her türlü saldýrý ve sabotaj veya tedavi amaçlý olanlar hariç nükleer rizikolar sonucu ölürse, sigortacý, yalnýz riyazi ihtiyatý ödemekle yükümlüdür.
A.4- Sigorta Bedelinin Artýrýlmasý
Sigorta süresi içinde, sigorta ettirenin talebi ve sigortacýnýn da kabulü halinde sigorta bedeli artýrýlabilir.
Sigorta özel þartlarý gereði sigorta bedelini kendiliðinden artýran haller hariç, sigorta ettiren teminat artýþý talep ettiðinde durumu sigortacýya yazýlý olarak bildirmek ve sigortacýnýn gerekli gördüðü durumlarda yeni bir saðlýk raporunu sigortacýya vermek zorundadýr.
Sigorta bedelinin artýrýlmasý halinde yapýlacak beyanlar hakkýnda C.2 hükümleri uygulanýr.
A.5- Sigortanýn Baþlangýcý ve Sonu
Sigorta, poliçede baþlama ve sona erme tarihleri olarak yazýlan günlerde, aksi kararlaþtýrýlmadýkça Türkiye saati ile öðleyin saat 12.00'de baþlar ve öðleyin saat 12.00'de ve herhalükarda rizikonun gerçekleþmesiyle sona erer.
A.6- Sigortanýn Coðrafi Sýnýrý
Bu sigorta dünyanýn her yerinde geçerlidir.
B. Rizikonun Gerçekleþmesi Halinde Hak Sahiplerinin Yükümlülükleri
Hak sahipleri, rizikonun gerçekleþtiðini öðrendiði tarihten itibaren durumu beþ gün içinde sigortacýya bildirmek zorundadýrlar.
Hak sahipleri, poliçeden doðan haklarýný talep edebilmek için, aþaðýdaki yazýlý belgeleri, masrafý kendilerine ait olmak üzere temin ederek sigortacýya verir.
a) Sigorta poliçesi, (kaybý halinde sigortalý veya hak sahibinden alýnacak imzalý beyan yeterlidir),
b) Nüfus idaresi tarafýndan verilecek tasdikli ve vukuatlý nüfus kayýt örneði,
c) Gerekirse ölüm nedenini açýklayan doktor raporu veya gömme izni,
d) Gaiplik halinde mahkemeden alýnacak olan gaiplik kararý,
e) Lehdar tayin edilmediði durumlarda veraset ilamý,
Sigortacý, vefat rizikolarýnda gerekirse tazminatý kesinleþtirmek için saðlýk karnesi ile hastane durum raporunu da ayrýca isteyebilir. Sigortacý talep halinde lehdar ya da sigorta ettirene tazminatýn ödenmesine iliþkin olarak aldýðý belgeler karþýlýðýnda bir alýndý belgesi vermek zorundadýr.
Bütün belgelerin sigorta þirketine verilmesinden sonra sigortacý, sözleþme hükümlerine göre ödemesi gereken kesinleþmiþ tazminatý on gün içinde hak sahiplerine öder. Poliçenin bulunamadýðý durumlarda þirket kayýtlarý esas alýnýr.
Sadece, hayatta kalma þartýyla yapýlmýþ olan sözleþmelerde, sözleþmede belirtilen sürenin dolmasý nedeniyle yapýlacak ödemelerde sadece sigorta poliçesi ve onaylý nüfus suretinin verilmesi yeterlidir.
C. Çeþitli Hükümler
C.l- Sigorla Priminin Ödenmesi ve Sigortacýnýn Sorumluluðunun Baþlamasý
Sigorta priminin tamamý veya taksitle ödenmesi kararlaþtýrýlmýþ ise ilk taksit poliçenin tesliminde ve kalan taksitler de poliçede belirtilen tarihlerde nakden ödenir.
Sigorta sözleþmesinin yapýlmasýna iliþkin teklifnamenin sigorta þirketine ulaþtýðý tarihten itibaren 30 gün içinde ret edilmemesi halinde, sigorta sözleþmesi yapýlmýþ olur.
Teklifnamenin verilmesi sýrasýnda alýndý belgesi karþýlýðýnda alýnan para, teklifnamenin þirketçe kabul edilmesi halinde sigorta ettirenin prim borcuna mahsup edilir.
Hayatý sigorta olunan kimse ilk primin ödenmesinden önce ölmüþ ise sigorta hükümsüzdür .
Bir yýldan uzun süreli hayat sigortalarýnda sigorta ücretinin veya taksitlere baðlanmýþ olduðu takdirde herhangi bir taksitinin vadesinde ödenmemesi halinde sigortacý, sigorta ettirenin kendisine bildirmiþ olduðu son ikametgah adresine taahhütlü mektupla veya noter kanalýyla ücret veya taksitin bir ay içinde ödenmesini, aksi takdirde sigortanýn feshedilmiþ olacaðýný ihtar eder. Bu sürenin sonunda sözkonusu ücret veya taksit ödenmemiþ ise sözleþme feshedilmiþ olur.
Bir yýl ve daha kýsa süreli hayat sigortalarýnda ise, sigorta ettiren kimse primini veya taksitlere baðlanmýþ olduðu takdirde herhangi bir taksitini vadesinde ödememesi halinde temerrüde düþer ve temerrüt gününü takip eden on beþ gün içerisinde dahi sigorta ettiren prim borcunu ödemediði takdirde bu müddetin bitiminden itibaren onbeþ gün süre ile sigorta teminatý durur. Bu sürenin sonuna kadar prim ödenmediði takdirde sigorta sözleþmesi herhangi bir ihtara gerek kalmadan feshedilmiþ olur.
Sigorta primi önceden taraflarca belirlenen vadede makbuz karþýlýðýnda ödenir. Poliçede belirtilmek kaydýyla PTT ve diðer kiþilerden alýnacak primlerin ödendiðine dair belgeler sigorta þirketi makbuzu ile eþ deðerdedir.
Aksine bir sözleþmeyle süre kýsaltýlmýþ olmadýkça üç yýl geçmeden sigorta ettiren sigortadan cayar veya taahhüdüne uymazsa verdiði primi veya bedeli sigortacýdan talep edemez.
Ýlk üç senenin primleri ödendikten sonra müteakip primler ödenmeyecek olursa poliçe feshedilmez; Ancak, sigortacý re'sen madde C.5 hükümlerini uygular.
C.2- Sözleþmenin Yapýlmasý Sýrasýndaki Beyan Yükümlülüðü
2.1- Sigortacý, bu sözleþmeyi, gerek sigorta ettiren gerekse bilgisinin olduðu hallerde hayatý sigorta edilenlerin ve temsilci aracýlýðýyla sigorta yapýlýyorsa temsilcinin de beyanýný esas tutarak yapmýþtýr.
2.2- Gerek sigorta ettiren gerekse sigortalý ve temsilci, sigorta sözleþmesinin yapýlmasý sýrasýnda kendisince bilinen ve sigortacýnýn sözleþmeyi yapmamasýný veya daha aðýr þartlarla yapmasýný gerektirecek bütün halleri bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüðün ihlali halinde, sigortacý durumu öðrendiði tarihten itibaren bir ay içinde sözleþmeden cayabilir veya sözleþmeyi yürürlükte tutarak sekiz gün içinde prim farkýný talep edebilir. Ancak, sigortacýnýn bildirilmemiþ, eksik veya yanlýþ bildirilmiþ olan hususlarý bilmesi veya ihbar etmemenin ya da yanlýþ ihbar etmenin kusura dayanmamasý halinde cayma caiz deðildir. Bu durumda rizikonun kabul edildiðinden daha yüksek olmasý nedeniyle daha fazla bir prim alýnmasý gerekiyorsa sigortacý durumu öðrendiði tarihten itibaren sekiz gün içinde prim farkýný talep edebilir.
Sigorta ettiren, talep edilen prim farkýný kabul ettiðini sekiz gün içinde bildirmediði takdirde sözleþmeden cayýlmýþ olur. Ancak, prim farkýnýn kabul edilmemesi nedeniyle sözleþmeden cayýlmasý sigortacýnýn gerçeðe aykýrý veya eksik beyaný öðrendiði tarihten itibaren bir aylýk süre içinde sözkonusudur.
Beyan yükümlülüðünün kasýtlý ihlalinde sigortacý riziko gerçekleþmiþ olsa bile sözleþmeden cayabilir ve prime hak kazanýr.
Kastýn sözkonusu olmadýðý durumlarda riziko; sigortacý durumu öðrenmeden önce veya sigortacýnýn cayabileceði veya caymanýn hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde gerçekleþirse, sigortacý tazminatý o tazminata iliþkin olarak tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasýndaki orana göre öder.
2.3- Cayma veya prim farkýný talep etme hakký süresinde kullanýlmadýðý takdirde düþer.
2.4- Sözleþme akdedilmesinden itibaren aralýksýz veya itirazsýz olarak iki yýl süreyle yürürlükte kalmýþsa artýk sigortacý sözleþmeden cayamaz ancak durumu öðrendiði tarihten itibaren sekiz gün içinde prim farkýný talep edebilir. Ancak, sigortalý talep edilen prim farkýný kabul etmezse rizikoya iliþkin olarak alýnan prim ile alýnmasý gereken prim arasýndaki oran çarpýlýr çýkan miktar tazminat olarak ödenir.
2.5- Eksik ve yanlýþ beyan fazla prim alýnmasýna neden olmuþsa, fazla alýnan miktar sigorta ettirene gün esasý üzerinden iade olunur.
C.3- Sigorta Süresi Ýçinde Beyan Yükümlülüðü
Sözleþmenin yapýlmasýndan sonra, sigortacýnýn izni olmadan, rizikoya etki edebilecek hususlarda meydana getirilen deðiþikliklerin sekiz gün içinde sigortacýya bildirilmesi gerekir .
Durumun sigortacý tarafýndan öðrenilmesinden sonra,
3.1- Deðiþiklik, sigortacýnýn sözleþmeyi yapmamasý ya da daha aðýr þartlarla yapmasýný gerektiren hallerden ise,
Sigortacý sekiz gün içinde sözleþmeyi fesheder veya prim farkýný almak suretiyle sözleþmeyi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren talep edilen prim farkýný kabul ettiðÝni sekiz gün içinde bildirmediði takdirde sözleþme feshedilmiþ olur. Ancak, prim farkýnýn kabul edilmemesi nedeniyle sözleþmenin feshi sigortacýnýn deðiþikliði öðrendiði tarihten itibaren sekiz gün içinde sözkonusudur.
Süresinde kullanýlmayan fesih veya prim farkýný talep etme hakký düþer. Her ne þekilde olursa olsun deðiþikliði öðrenen sigortacý, sigorta hükmünün devamýna razý olduðunu gösterir bir harekette bulunursa fesih hakký düþer.
3.2- Deðiþiklik, rizikoyu hafýfletici nitelikte ve daha az prim uygulanmasýný gerektirir hallerden ise, sigortacý deðiþikliðin yapýldýðý tarihten itibaren dönem sonuna kadar geçecek süre için gün esasýna göre hesap edilecek prim farkýný sigorta ettirene geri verir.
3.3- Sigortacýnýn sözleþmeyi bu deðiþikliklere göre yapmamasýný veya daha aðýr þartlarla yapmasýný gerektiren hallerde:
a) Sigortacý durumu öðrenmeden önce,
b) Sigortacýnýn fesih ihbarýnda bulunabileceði süre içinde,
c) Fesih ihbarýnýn hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde riziko gerçekleþirse, sigortacý tazminatý, o tazminata iliþkin olarak tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasýndaki orana göre öder.
C. 4- Sigortanýn Tekrar Yürürlüðe Konulmasý veya Eski Haline Dönüþtürülmesi
Primin ödenmemesinden dolayý fesih veya tenzil edilmiþ olan sözleþme, ödenmeyen ilk primin vadesini izleyen altý ay içinde ve birikmiþ primler, her primin. vadesinden itibaren hesap edilecek kanuni gecikme faiziyle birlikte sigorta ettiren tarafýndan bir defada ödenmek þartýyla tekrar yürürlüðe konulur veya eski haline dönüþtürülür.
Bu altý aylýk süre geçtiði takdirde, sigortacý isterse, masrafý sigorta ettirene ait olmak üzere sigortalýdan yeni bir muayene isteyebilir. Muayene sonucu sigortanýn devamý bakýmýndan uygun görüldüðü ve birikmiþ primler yukarýda yazýlý esaslar dahilinde ödendiði takdirde sigortacý sözleþmeyi tekrar yürürlüðe koyar.
Sigortanýn yeniden yürürlüðe girmesi esnasýnda sigortalýnýn hayatta bulunmasý þarttýr. Sigortanýn yeniden yürürlüðe konmasý esnasýnda yapýlacak beyanlarýn gerçeðe aykýrý olmasý halinde madde C.2 hükümleri uygulanýr.
C.5- Ücretsiz Sigorta (Tenzil)
Sigorta ettiren kimse, aksine bir sözleþmeyle süre kýsaltýlmýþ olmadýkça en az üç yýllýk primi ödedikten sonra sigortadan cayar veya taahhüdüne uymaz ve de sigortayý satýn alma (iþtira) hakkýný da kullanmaz ise, sigortasý prim ödenmesinden muaf bir sigorta haline çevrilmiþ olur. Bu takdirde sigorta bedeli poliçede ve tarife teknik esaslarýnda gösterildiði þekilde indirilir.
C.6- Satýnalma (Ýþtira)
Sigortacý, aksine bir sözleþmeyle kýsaltýlmýþ olmadýkça en az üç yýllýk primi ödenmiþ olan bir sigortayý, sigorta ettirenin talebi üzerine ve sigorta poliçesinin geri verilmesi karþýlýðýnda poliçede belirtilen þekilde satýn almak zorundadýr.
C. 7- Borç Verme (Ýkraz)
Sigortacý, aksine bir sözleþmeyle kýsaltýlmýþ olmadýkça en az 3 yýllýk primi ödenmiþ sigortada, sigorta ettirenin talebi üzerine ve poliçenin iadesi karþýlýðýnda sigorta poliçesi üzerinden ödünç para vermek zorundadýr.
Borcun faizleri, taraflarca kararlaþurýlan vadelerde ödendiði sürece sözleþme yürürlükte kalýr. Faizler vadelerinde ödenmeyecek olursa, sigortacý, sigorta ettirene bir ihbar mektubu göndererek borcunu iþlemiþ faiz ve masraflarýyla üç ay içinde ödemeye davet eder. Borç bu süre içinde ödenmez ise sigortacý re'sen iþtira eder ve alacaðýný iþlemiþ faiz ve masraflarýyla birlikte tahsil eder. Kalan miktar sigorta ettirene iade olunur.
C.8- Hak veya Borçlarýn Devri -Menfaattarýn Deðiþtirilmesi
8.1- Bu sözleþmeden doðan haklarýn veya borçlarýn devri mümkündür .
8.2- Sigorta ettiren, sigortadan faydalanan kimseyi sigortanýn baþlangýcýnda veya daha sonra tayin edebileceði gibi istediði zaman deðiþtirme hakkýna da sahiptir. Ancak, sigorta ettiren deðiþtirme hakkýndan vazgeçtiðini poliçeye yazdýrmakla birlikte poliçeyi lehdara teslim etmiþse artýk o kiþiyi deðiþtiremez.
C.9- Poliçenin Kaybý
Poliçenin kaybý halinde, þirkette bulunan ve sigorta ettiren tarafýndan onaylanmýþ kayýt ve belgeler esas, kaybolan nüsha geçersiz kabul edilerek yerine sigorta ettiren tarafýndan imza edilecek bir kayýp formu karþýlýðýnda ikinci bir örnek poliçe verilir. Bu konuda yapýlacak masraflar sigorta ettirene aittir.
C.l0- Teblið ve Ýbbarlar
Sigortalý ve sigorta ettirenin bildirimleri, sigorta þirketinin merkezine noter eliyle veya taahhütlü mektupla yapýlýr.
Sigortacýnýn bildirimleri de sigorta ettirenin ve sigortalýnýn poliçede gösterilen adresine ayný surette yapýlýr. Bu adreslerin deðiþmiþ olmasý halinde ise, sigorta ettiren bunu sigorta þirketine bildirmek zorundadýr. Aksi takdirde sigortacý tarafýndan yapýlacak tebligatýn sigorta ettirene ulaþtýrýlmamýþ olmasýndan doðacak kanuni sonuçlar doðrudan doðruya sigorta ettirene ait olur.
Taraflara imza karþýlýðýnda, elden verilen mektup veya telgraf ile yapýlan bildirimler de taahhütlü mektup hükmündedir.
C.11- Sigortalýya Ait Sýrlarýn Saklý Tutulmasý
Sigortacý ve sigortacý adýna hareket edenler bu sözleþmenin yapýlmasý dolayýsýyla sigortalýya, sigorta ettirene ve lehdara ait öðrenecekleri sýrlarýn saklý tutulmamasýndan doðacak zararlardan sorumludurlar.
C.12- Yetkili Mahkeme
Bu sözleþmeden doðan uyuþmazlýklar nedeniyle sigorta þirketi aleyhine açýlacak davalarda yetkili mahkeme sigorta þirketi merkezinin veya sigortalýnýn ikametgahýnýn bulunduðu, sigorta þirketince açýlacak davalarda ise davalýnýn ikametgahýnýn bulunduðu yerdeki ticaret davalarýna bakmakla görevli mahkemelerdir.
C.13- Zaman Aþýmý
Sigorta sözleþmesinden doðan bütün talepler iki yýlda zamanaþýmýna uðrar.
C.14- Özel Þartlar
Sigorta sözleþmelerine, genel þartlara aykýrý düþmemek ve sigortalý aleyhine olmamak üzere özel þartlar konulabilir.
Son Düzenleme Tarihi: 11 Mayýs 2002