KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALÝ SORUMLULUK SÝGORTASI
(TRAFÝK SÝGORTASI) GENEL ÞARTLARI
Yürürlük Tarihi: 15 Aðustos 2003
A- SÝGORTA KAPSAMI
A.1- Sigortanýn Kapsamý
Sigortacý, poliçede tanýmlanan motorlu aracýn iþletilmesi sýrasýnda, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasýna veya bir þeyin zarara uðramasýna sebebiyet vermiþ olmasýndan dolayý, 2918 sayýlý Karayollarý Trafik Kanunu'na göre iþletene düþen hukuki sorumluluðu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Araca baðlý olarak çekilmekte olan römork veya yarý römorklarýn (hafif römorklar dahil) veya çekilen bir aracýn sebebiyet vereceði zararlar çekicinin sigortasý kapsamýndadýr. Ancak, insan taþýmada kullanýlan römorklar bunlar için poliçede özel þartlarý belirtilecek ek bir sorumluluk sigortasý saðlanmýþ olmasý kaydýyla teminata dahil olur.
Meydana gelen bir kazada zararýn önlenmesi veya azaltýlmasý amacýyla, sigorta ettirenin yapacaðý makul ve zorunlu masraflar sigortacý tarafýndan karþýlanýr .
Bu sigorta iþletenin (sigorta ettirenin) haksýz taleplere karþý savunmasýný da temin eder.
A.2-Sigortanýn Coðrafi Sýnýrý
Bu sigorta Türkiye sýnýrlarý içinde geçerlidir.
A.3- Teminat Dýþýnda Kalan Haller
Aþaðýdaki haller sigorta teminatý dýþýndadýr:
a) Ýþletilme halinde olmayan araçlarýn sebep olacaðý zararlar,
b) Ýþleten tarafýndan ileri sürülecek tazminat talepleri,
c) Ýþletenin eþinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme iliþkisi ile baðlý olanlarýn ve birlikte yaþadýðý kardeþlerinin mallarýna gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
d) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eþya dýþýnda araçta veya römorklarda taþýnan eþyanýn uðrayacaðý zararlardan dolayý iþletene karþý ileri sürülecek talepler,
e) Manevi tazminat talepleri.
f) Ýþletenin, Karayollarý Trafýk Kanunu uyarýnca eylemlerinden sorumlu tutulduðu kiþilere karþý yöneltebileceði talepler,
g) Ýþletenin aracýna veya bu araç vasýtasýyla çekilen römorklara ve yarý römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,
h) Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunan teþebbüslere, gözetim, onarým, bakým, alým-satým, araçta deðiþiklik yapýlmasý amacý ile veya benzeri bir amaçla býrakýlan aracýn sebep olacaðý zararlara iliþkin her türlü talepler,
i) Aracýn, yetkili makamlarýn izniyle tertip olunan yarýþlara katýlmasý veya yarýþlara katýlan araçlara eþlik etmesi ile gösteride kullanýlmasý sonucunda meydana gelecek zararlar,
j) Çalýnan veya gaspedilen araçlarýn sebep olduklarý ve Karayollarý Trafik Kanunu'na göre iþletenin sorumlu olmadýðý zararlar ile aracýn çalýndýðýný veya gaspedildiðini bilerek binen kiþilerin zarara uðramalarý nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gaspeden kiþilerin talepleri,
k) Motorlu bisikletlerin kullanýlmasýndan ileri gelen zararlar.
l) 3713 sayýlý Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doðan sabotajda kullanýlan araçlarýn neden olduðu ve 2918 sayýlý Karayollarý Trafik Kanununa göre iþletenin sorumlu olmadýðý zararlar ile aracýn terör eylemlerinde kullanýldýðýný veya kullanýlacaðýný bilerek binen kiþilerin zarara uðramalarý nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracý terör ve buna baðlý sabotaj eylemlerinde kullanan kiþilerin talepleri.
m) Dolaylý zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri.
A.4- Sigortanýn Baþlangýcý ve Sonu
Sigorta, poliçede, baþlama ve sona erme tarihleri olarak yazýlan günlerde, aksi kararlaþtýrýlmadýkça, Türkiye saati ile öðleyin 12.00'de baþlar ve öðleyin saat 12.00'de sona erer.
B- HASAR VE TAZMÝNAT
B.1- Rizikonun Gerçekleþmesi Halinde Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri
Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleþmesi halinde aþaðýdaki hususlarý yerine getirmekle yükümlüdür:
a) Bu sözleþmeye göre, sorumluluðunu gerektirecek bir olayý, haberdar olduðu andan itibaren beþ gün içinde sigortacýya ihbar etmek,
b) Sigortalý deðilmiþcesine gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacý tarafýndan verilecek talimata uymak,
c) Sigortacýnýn talebi üzerine, olayýn ve zararýn nedeni ile hangi hal ve þartlar altýnda gerçekleþtiðini ve sonuçlarýný tesbite, tazminat yükümlülüðü ve miktarý ile rücu hakkýnýn kullanýlmasýna yararlý, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek,
d) Zarardan dolayý dava yolu ile veya baþka yollarla bir tazminat talebi karþýsýnda kaldýðý veya aleyhine cezai kovuþturmaya geçildiði hallerde, durumdan sigortacýyý derhal haberdar etmek ve zarar ziyan talebine ve cezai kovuþturmaya iliþkin olarak almýþ olduðu ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri derhal sigortacýya vermek,
e) Sigorta konusu ile ilgili baþka sigorta sözleþmeleri varsa bunlarý sigortacýya bildirmek.
B.2- Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi
Sigortacý zarar ve ziyan talebinde bulunan üçüncü kiþilerle doðrudan doðruya temasa geçerek anlaþma hakkýný haizdir.
Ancak sigortacýnýn yazýlý izni olmadýkça, sigorta ettiren tazminat talebini kýsmen veya tamamen kabule yetkili olmadýðý gibi zarar görenlere herhangi bir tazminat ödemesinde de bulunamaz.
Sigortacý;
a) Talep edilen tazminat ve giderleri hak sahibinin, kaza ve zarara iliþkin tesbit tutanaðýný veya bilirkiþi raporunu ve gerekli belgeleri sigortacýnýn merkez veya kuruluþlarýndan birine ilettiði tarihten itibaren,
b) Yaralanan kimselerin ilk yardým, muayene ve kontrol veya bu yaralanmadan ötürü ayakta hastane, klinik ve diðer yerlerdeki tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiði diðer giderleri, belgeleri ile birlikte kendisine baþvurma tarihinden itibaren,
sekiz iþ günü içinde sigorta teminat limitleri dahilinde öder.
Hasar halinde, hasar gören parça, onarýmý mümkün deðilse veya eþdeðeri parça ile deðiþtirilme imkaný yok ise yenisi ile deðiþtirilir. Bu durumda taþýtta birm kýymet artýþý meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarýndan indirilemez.
Dava açýlmasý halinde, sigorta poliçesinde yazýlý limitlere kadar davanýn takip ve idaresi sigortacýya ait olup, sigorta ettiren, sigortacýnýn göstereceði avukata gereken vekaletnameyi vermek zorundadýr. Sigortacý dava masraflarý ile avukatlýk ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Þu kadar ki, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse, sigortacý bu masraflarý sigorta bedelinin tazminata oraný dahilinde öder .
Sigortalý veya eylemlerinden sorumlu tutulduðu kimseler aleyhine cezai kovuþturmaya geçilmesi halinde, sanýðýn izni ile sigortacý da savunmaya iþtirak eder. Bu takdirde, sigortacý yalnýz seçtiði avukatýn giderlerini öder.
Cezai kovuþturmadan doðan tüm giderleri ile, muhtemel para cezalarý sigorta teminatý dýþýndadýr.
B.3- Sigortacýnýn Halefiyeti
Sigortacý ödediði tazminat miktarýnca hukuken sigorta ettiren yerine geçer.
B.4- Zarar Görenlerin Haklarýnýn Saklý Tutulmasý ve Sigortacýnýn Ýþletene Rücu Hakký
Sigorta sözleþmesinden veya sigorta sözleþmesine iliþkin kanun hükümlerinden doðan ve tazminat yükümlülüðünün kaldýrýlmasý veya miktarýnýn azaltýlmasý sonucunu doðuran haller zarar görene karþý ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacý, sigorta sözleþmesine ve bu sözleþmeye iliþkin kanun hükümlerine göre, tazminatýn kaldýrýlmasýný veya azaltýlmasýný saðlayabileceði oranda sigorta ettirene rücu edebilir.
Sigorta ettirene baþlýca þu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatý gerektiren olay, iþletenin veya eylemlerinden sorumlu olduðu kiþilerin kasdi bir hareketi veya aðýr kusuru sonucunda meydana gelmiþ ise,
b) Ýþleten, yetkili makamlardan izin almaksýzýn düzenlenen bir yarýþ için Karayollarý Trafik Kanunu uyarýnca yapýlmasý gereken özel bir sigortanýn yapýlmamýþ olduðunu biliyorsa veya gerekli özeni göstermesi halinde bilebilecek durumda ise,
c) Tazminatý gerektiren olay, aracýn Karayollarý Trafýk Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafýndan sevkedilmesi sonucunda meydana gelmiþ ise,
d) Tazminatý gerektiren olay, iþletenin veya eylemlerinden sorumlu olduðu kiþilerin veya motorlu aracýn hatýr için karþýlýksýz olarak kendilerine verilen kiþilerin uyuþturucu veya keyif verici maddeler almýþ olarak aracý sevk ve idare etmeleri esnasýnda meydana gelmiþ veya olay, yukarýda sayýlan kiþilerin alkollü içki almýþ olmalarý nedeniyle aracý güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiþ bulunmalarýndan ileri geliyorsa,
e) Tazminatý gerektiren olay, yolcu taþýmaya ruhsatlý olmayan araçlarda yolcu taþýnmasý veya yetkili makamlarca tesbit edilmiþ olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taþýnmasý veya patlayýcý, parlayýcý ve tehlikeli maddeleri taþýma ruhsatý bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuþma ve infilaký yüzünden meydana gelmiþ ise,
f) Sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleþmesi halinde, B.1 maddesinde belirtilen. yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayý zarar ve ziyan miktarýnda bir artýþ olursa,
g) Tazminatý gerektiren olayýn aracýn çalýnmasý veya gaspedilmesi sonucunda olmasý halinde, çalýnma veya gaspedilme olayýnda iþletenin kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduðu kiþilerin kusurlu olduðu tespit edilirse.
C- ÇEÞÝTLÝ HÜKÜMLER
C.1- Sigorta Ücretinin Ödenmesi
Sigorta ücreti, prim, Karayolu Trafik Garanti Sigortasý Hesabý'na katýlma payý ile sigorta sözleþmesine, bedeline veya primine iliþkin olarak mevcut ve ileride konulacak vergi, resim ve harçlardan oluþur.
Sigorta ücretinin tamamý, sözleþme yapýlýr yapýlmaz poliçenin teslimi karþýlýðýnda peþinen ödenir.
C.2- Sigorta Ettirenin Sözleþme Yapýldýðý Sýrada Beyan Yükümlülüðü
Sigortacý, bu sigortayý, sigorta ettirenin rizikonun gerçek durumunu bildirmek üzere poliçe ve eklerinde yazýlý beyanýna dayanarak kabul etmiþtir .
Sigorta ettirenin beyanýnýn gerçeðe aykýrý veya eksik olmasý halinde, sigortacýnýn sözleþmeyi daha aðýr þartlarla yapmasýný gerektirecek durumlarda, sigortacý durumu öðrendiði andan itibaren sekiz gün içerisinde prim farkýnýn ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar eder. Sigorta ettiren ihtarýn teblið tarihini izleyen sekiz gün içinde talep olunan prim farkýný ödemez veya ödemeyeceðini bildirirse, sözleþme feshedilmiþ olur.
Sözleþmenin feshi halinde, feshin hüküm ifade edeceði tarihe kadar geçen sürenin primi kýsa süre esasý üzerinden hesap edilir ve fazlasý geri verilir.
Prim farkýnýn süresinde istenilmemesi halinde fesih hakký düþer.
Gerçeðe aykýrý beyan hali, zararý doðuran olayýn meydana gelmesinden sonra öðrenilmiþse, sigortacý bu zarardan dolayý ödenmiþ ve ödenecek tazminatýn:
a) Gerçeðe aykýrý beyan, kasden yapýlmýþ olmasý halinde tamamý için,
b) Kasýt olmamasý halinde ise, ödenecek tazminatýn, alýnan prim ile alýnmasý gereken prim arasýndaki oran kadar kýsmý dýþýnda kalan miktarý için, sigorta ettirene rücu edebilir .
C.3- Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi Ýçinde Ýhbar Yükümlülüðü ve Sonuçlarý
Sigorta ettiren sözleþmeden sonra rizikoyu aðýrlaþtýrýcý mahiyette meydana gelecek deðiþiklikleri durumu öðrenir öðrenmez en geç sekiz gün içinde sigortacýya ihbarla yükümlüdür. Sigortacý durumu öðrendiði andan itibaren sekiz gün içinde prim farkýnýn ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar eder .Sigorta ettiren, ihtarýn teblið tarihini takip eden sekiz gün içinde talep olunan prim farkýný ödemez veya ödemeyeceðini bildirirse sözleþme fesh edilmiþ olur.
Sözleþmenin feshi halinde, feshin hüküm ifade edeceði tarihe kadar geçen sürenin primi kýsa süre esasý üzerinden hesap edilir ve fazlasý geri verilir.
Prim farkýnýn süresinde istenilmemesi halinde fesih hakký düþer. Sözkonusu deðiþikliklere iliþkin ihbar yükümlülüðünün yerine getirilmesinden önce meydana gelen olaylardan dolayý ödenmiþ veya ödenecek tazminatlar için deðiþikliðin bildirilmemesinin kasýtlý olup olmamasýna göre, C.2 maddesinin sigortacýnýn rücu hakkýna iliþkin (a) ve (b) fýkralarý hükümleri uygulanýr.
Sigorta süresi içinde meydana gelen deðiþiklikler rizikoyu hafifletici nitelikte olduðu ve bunun daha az prim alýnmasý gerektirdiði anlaþýlýr ise, bu deðiþikliðin yapýldýðý tarihten sözleþmenin sona ermesine kadar geçecek süre için gün esasýna göre hesaplanacak prim farký sigorta ettirene geri verilir.
C.4- Ýþletenin Deðiþmesi
Sigorta sözleþmesi, sözleþmeye taraf olan araç iþletenini takip eder. Ýþleten, sahip olduðu yeni araca iliþkin bilgileri sigortacýya bildirir. Araç grubunda herhangi bir deðiþiklik meydana gelmesi halinde, C.3 maddesi hükümleri kýyasen uygulanýr.
Ancak, sözleþme süresi içinde iþletenin deðiþmesi halinde sigorta sözleþmesi, iþletenin deðiþtiði tarihten itibaren on gün süresince herhangi bir iþleme gerek kalmaksýzýn ve prim ödenmeksizin yeni iþleten için de geçerlidir.
Araç deðiþikliði nedeniyle yeni bir sigorta yaptýrýlmasý durumunda, sigortacýnýn iþletenin deðiþtiði tarihe kadar hak kazandýðý prim gün esasýna göre tespit edilir ve fazlasý sigorta ettirene geri verilir.